KIM JEST DOULA?

„Gdyby doula była lekiem, niepodawanie go byłoby nieetyczne.” dr John Kennell

Doula (czyt. dula) to nowy w Polsce zawód i wciąż mało znany, choć na świecie funkcjonuje od ponad 25 lat.

Od trzech lat cierpliwie opowiadam o nim napotkanym ludziom i tłumaczę na czym polega praca douli.

Obecnie częściej widzę, że wielu rodzicom nie jest już to termin tak całkiem obcy.

„Ach, jesteś doulą? To znaczy, że jeździsz do porodów, tak?” – słyszę wtedy.

Tak, towarzyszę kobietom podczas narodzin ich dziecka, wspieram wtedy także przyszłych ojców, jednak to nie wyczerpuje całości zadań, jakie podejmuję będąc doulą.

Towarzyszenie w cudzie narodzin to dla mnie taka wisienka na torcie, zaszczyt i ukoronowanie mojej pracy. Jednakże większość mojej pracy leży gdzie indziej.

W wielu przypadkach po prostu pomagam przyszłym rodzicom dobrze przygotować się na doświadczenie porodu, wspieram ich w zdobywaniu wiedzy potrzebnej do podjęcia świadomych decyzji. Pomagam otworzyć się na doświadczenie porodu i zrozumieć naturalne procesy jakie zachodzą w jego trakcie. Wreszcie w praktyczny sposób pokazuję jak mogą sobie radzić z bólem, jak pracować z oddechem, z masażem itd. Cieszy mnie, gdy widzę w oczach wspieranych przeze mnie osób wzrost poczucia własnych kompetencji. Widać w nich takie głębokie przekonanie „Damy radę!”. A jeszcze większą radość czuję, gdy z dumą opowiadają mi potem, o tym jak sobie poradzili! 

W innych przypadkach wspieram podczas połogu. Pomagam w karmieniu piersią i w nauczeniu się rozpoznawania i odpowiadania na potrzeby noworodka. Zapewniam kobietom wsparcie w odnalezieniu się w nowej rzeczywistości, pomagam w obowiązkach domowych, opiece nad starszym dzieckiem itd. Wszystko po to, by świeżo upieczona mama mogła poczuć się komfortowo w nowej roli. Zdarza się, że jako doula zastępuję niejako całą wioskę bliskich kobiet, szczególnie w przypadku znacznego oddalenia młodej mamy od rodziny.

A najczęściej organizuję warsztaty, grupy wsparcia, prelekcje i pokazy filmów – jednym słowem promuję w przestrzeni publicznej  dobry i świadomy poród, połóg i dobre wsparcie w tym okresie.

Ale zacznijmy od początku:

Skąd wziął się taki zawód jak DOULA?

Doula jako zawód stanowi we współczesnym społeczeństwie nowość, a jednocześnie jest to w pewnym sensie powrót do korzeni!

Od wieków kobiety były podczas ciąży, porodu i połogu wspierane przez bliskie kobiety ze swojej społeczności.

Zmieniło się to dopiero po przeniesieniu porodów do szpitali, kiedy to kobiety utraciły to naturalne, kobiece wsparcie, tak potrzebne w tym ważnym momencie życia.

Współczesna doula ma wypełnić powstałą lukę, z tą różnicą, że robi to profesjonalnie.

Słowo DOULA ( w starożytnym języku greckim oznaczające kobietę, która służy) po raz pierwszy zostało użyte w latach 60-tych w książce Dany Raphael, amerykańskiej antropolożki. Miało ono określić kobietę doświadczoną w swoim macierzyństwie, która wspiera młodą mamę w połogu i karmieniu piersią.

Termin ten, w latach 70-tych, został rozszerzony o wsparcie podczas porodu przez amerykańskich naukowców i lekarzy – Johna Kennella i Marshala Klausa.

Prowadząc w Gwatemali badania nad wpływem porodu na powstawanie więzi między matką a noworodkiem, niejako przypadkiem odkryli rolę ciągłego wsparcia kobiety podczas porodu. Życzliwa obecność młodej studentki, która wbrew zaleceniom, po przeprowadzeniu ankiety pozostawała z kobietami rodzącymi aż do samego końca porodu, miała znaczny wpływ na zadowolenie tych kobiet po porodzie i tworzenie się głębszej więzi między mamą i dzieckiem.

Różnice w tej grupie kobiet były tak znaczne, że naukowcy postanowili przeprowadzić kolejne badania nad ciągłym wsparciem w czasie porodu.

Od tamtego czasu przeprowadzono wiele badań na temat roli douli przy porodzie i wyniki są jednoznaczne – kobiety mające ciągłe wsparcie mają większą szansę na fizjologiczny poród siłami natury i są z niego bardziej zadowolone (podsumowanie tych badań można znaleźć w bazie Cochrane Library).

Using a Birth Stool in a medieval household. Date circa 1500.

Badania mówią, że obecność douli przy porodzie:

    • wspomaga naturalne procesy porodowe, które powodują większe poczucie kontroli i kompetencji kobiety;
    • zmniejsza się liczba interwencji medycznych (podawanie oksytocyny o 40%),
    • zmniejsza się liczba porodów instrumentalnych (kleszcze o 40%, vacuum, cięcie cesarskie nawet o 50%);
    • rodzące rzadziej korzystają ze znieczulenia lekami, a są bardziej zadowolone z przebiegu porodu (o 60%);
    • skraca się czas porodów ( o 25%);
    • dzieci mają większą szansę na wyższą punktację w skali Apgar (w 5 minucie po porodzie).
  • zmniejsza problemy z karmieniem piersią

W Stanach Zjednoczonych od 1992 działa zrzeszające i szkolące amerykańskie doule stowarzyszenie DONA (Doulas of North America). Kilka lat później doule zaczęły pracować także w Europie w ramach EDN – European Doula Network . W Polsce w 2011 roku założone zostało  Stowarzyszenie DOULA w Polsce

W styczniu 2015 roku doula została zarejestrowana w Polsce jako zawód.

Bibliografia:

    • J Obstet Gynecol. 1999 May;180(5):1054-9.A comparison of intermittent and continuous support during labor: a meta-analysis. Scott KD, Berkowitz G, Klaus M.
    • Klaus, M. H., Kennell, J. H., & Klaus, P. H. (1993). Mothering the mother: how a doula can help you have a shorter, easier and healthier birth.

Dodaj komentarz